3 май кӣ таваллуд шудааст ва кадом рӯз аст?

3 май кӣ таваллуд шудааст ва кадом рӯз аст?

👉 РӮЗҲОИ ИД:

🇺🇳 СММ – Рӯзи ҷаҳонии озодии матбуот.
🌏 Рӯзи байналмилалии офтоб.
🌏 Рӯзи ваҳдати Туркия.
🌏 Зодрӯзи спам.

🔹 ИДҲОИ МИЛЛӢ:

🇵🇭 Филиппин – Рӯзи Санта Круз.
🇯🇵 Ҷопон – Рӯзи Конститутсия.
🇵🇱 Полша – Рӯзи Конститутсия.

👉 Чорабиниҳо:

– 1241 – Флоти муттаҳидшудаи Пиза ва Сицилия флоти Генуяро дар ҷанги Мелория (Жилио) комилан торумор кард.
– 1494 – Кристофер Колумб Ямайкаро кашф кард.
– 1791 – Дар Варшава Сейм аввалин конститутсияи Полша-Полшаро дар Аврупо қабул кард.
– 1802 – Донишгоҳи Дерпт кушода шуд.
– 1803 – Императори Русия Александр I барои таъсиси Хоспис (баъдтар Институти тадқиқоти тиббии таъҷилии ба номи Склифосовский) дар Маскав иҷозат дод.
– 1808 – Ҷанги Русия ва Шветсия: Русҳо қалъаи Свеаборгро забт карданд.
– 1815 – Подшоҳии Полша таъсис ёфт. Бо карори конгресси Вена вай ба хайати империяи Россия дохил карда шуд.
– 1815 – Ҷанги Толентино ҷанги Неаполро ба итмом расонд.
– 1841 – Зеландияи Нав мустамликаи Бритониё эълон карда шуд.
– 1867 – Пас аз се соли қабули Конвенсияи якуми Женева дар Русия Ҷамъияти Салиби Сурх таъсис дода шуд.
– 1902 – Дар ИМА ширкати «Пепси» таъсис ёфт.
– 1904 – Ихтироъкори амрикоӣ Ҷорҷ Паркер барои аввалин қалами шарикӣ патент гирифт.
— 1919 — Мачлиси охирини хукумати Республикаи Бавария барпо гардид.
– 1920 – Туркистон – Ҷумҳурии Исломии мустақили Туркия таҳти роҳбарии Шермуҳаммадбек таъсис ёфт.
– 1932 – нахустин парвози киштии парвозкунандаи Г.М.Бериев МБР-2.
– 1937 – Романи Маргарет Митчелл “Эҳсосот дар шамол” сазовори Ҷоизаи Пулитсер шуд.
— 1946 — Дар Токио мурофиаи чинояткорони харбии Япония огоз ёфт (то 12 ноябри соли 1948 давом кард).
– 1947 – Конститутсияи нави Ҷопон қабул карда шуд.
– 1953 – Радиостансияи «Deutsche Welle» («Мавҷи олмонӣ») дар Олмон ба фаъолият оғоз кард.
– 1957 – Мардуми Карачай ба ватан баргардонида шуданд.
– 1958 – Президенти ИМА Эйзенхауэр аз демилитаризатсияи Антарктида пешниҳод кард.
– 1968 – Саркӯб кардани шӯриши донишҷӯён дар Париж.
– 1978 – Спам бори аввал расман ба қайд гирифта шуд.
– 1991 – Дар пойтахти Намибия «Эъломияи Виндхук» ба имзо расид. Дар он ҳукуматҳои кишварҳои ҷаҳон даъват шудаанд, ки озодии матбуотро таъмин кунанд. Он ҳамасола бо қарори ЮНЕСКО ҳамчун Рӯзи ҷаҳонии озодии матбуот таҷлил мешавад.
– 1992 – Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Ислом Каримов дар бораи таъсиси концерни давлатии «Ӯзбекнефтгаз» – саноати нафту гази Ӯзбекистон Фармон қабул кард.
– 1994 – дар Тошканд мусобиқаи байналмилалии теннис таҳти унвони “Роҳи бузурги абрешим” ифтитоҳ ёфт.
– 1997 – Одам бар зидди компютер: Гарри Каспаров дар бозии шоҳмот бо Deep Blue ворид шуд.
– 2000 – Биржаҳои фондии Лондон ва Франкфурт якҷоя шуданд.
– 2004 – Кирми нави интернетии “Sasser” садҳо ҳазор компютерҳои фардӣ дар саросари ҷаҳонро сироят мекунад.
– 2005 – Таркиш дар як анбори низомӣ дар Афғонистон (деҳаи Башгаҳи вилояти Бағлон, 125 км аз Кобул). 28 кас халок шуд, зиёда аз 70 кас ярадор шуд.
– 2006 – Ҳавопаймои мусофирбарии А320, ки ба ширкати армании “Армавиа” тааллуқ дошт, дар наздикии Сочӣ ба дарё суқут кард. 105 мусофир ва 8 аъзои экипажи ҳавопаймо ба ҳалокат расиданд.
– 2009 – Рӯзномаи “The Mail on Sunday” хабар дод, ки Бритониё, ватани танкҳо, истеҳсоли онҳоро қатъ кардааст.
– 2021 – Фурӯпошии гузаргоҳи метро дар Мехико. 26 кас халок гардид.

👉 РӮЗҲОИ ТАВАЛЛУД:

– 1469 – Никколо Макиавелли (1527) – арбоби давлатӣ ва мутафаккири Итолиё.
– 1845 – Илья Мечников (1916) – биологи рус, яке аз асосгузорони патологияи муқоисавӣ, эмбриологияи эволютсионӣ ва иммунология. Барандаи ҷоизаи Нобел (1908).
– 1848 – Виктор Васнецов (1926) – рассоми рус.
– 1860 – Ҷон Скотт Ҳолден (1936) – физиологи шотландӣ.
– 1866 – Генрих Эвальд Херинг (1948) – физиологи англис, ихтироъкори дастгоҳ барои омӯзиши лимити мутлақи ҳассосияти ламсӣ.
– 1874 – Вагн Экман (1954) – уқёнусшиноси шведӣ, яке аз асосгузорони уқёнусшиносии муосир.
—1891 — Михаил Булгаков (аз руи таквими кухна) (1940) — нависандаи рус, муаллифи «Устод ва Маргарита», «Итюрак» ва як катор асархои дигар.
– 1892 – Ҷорҷ Пагет Томсон (1975) – физики англис, барандаи ҷоизаи Нобел.
– 1901 – Эббе Шварц (1964) – мансабдори футболи Дания, аввалин президенти УЕФА (1954-1962).
– 1902 – Алфред Кастлер (1984) – физики фаронсавӣ, барандаи Ҷоизаи Нобел (1966).
– 1906 – Мэри Астор (1987) – актрисаи синамои амрикоӣ.
– 1919 – Ноил Абубакиров (1998) – кимиёшинос, олим, узви вобастаи АИ Узбакистон (1979).
– 1921 – Мирмуҳсин (2005) – нависанда ва шоири ӯзбек, Нависандаи халқии Узбакистон.
– 1924 – Исадор Зингер (2021) – математики амрикоӣ, барандаи ҷоизаи Абел.
– 1933 – Стивен Вайнберг – физики амрикоӣ, барандаи Ҷоизаи Нобел (1979).
– 1940 – Ҳошимҷон Олимҷонов (2017) – актёр, Ҳунарпешаи халқии Узбакистон (1987).
– 1941 – Нона Гаприндашвили – шатранҷбози гурҷӣ, қаҳрамони ҷаҳон.
– 1942 – Вера Чаславска (2016) – гимнасткаи Чехословак, чемпиони 7-каратаи олимпӣ, чемпиони 4-каратаи ҷаҳон.
– 1942 – Сзин Юишжанг авлоди сулолаи императории Айсин Гиоро мебошад, ки аз соли 1644 то 1912 дар Чин ҳукмронӣ мекард. Аз соли 2015 вай вориси мустақими тахти Манчурия мебошад.
– 1965 – Михаил Прохоров – собиқ сиёсатмадор ва соҳибкори рус, миллиардер.
– 1965 – Роб Брайдон Ҷонс – актёри Уелсӣ.
– 1976 – Сергей Михайлов – муштзан, «Ифтихори Узбакистон» (2002), «Варзишгари шоистаи Ҷумҳурии Ӯзбекистон» (2000).
– 1982 – Ребекка Мария Холл – актрисаи англис.
– 1983 – Камолидин Тоҷиев – футболбози узбакистонӣ, ҳимоятгар.
– 1989 – Катинка Хоссу – шиновари венгер, чемпиони секаратаи олимпӣ, чемпиони чандинкаратаи ҷаҳон ва Аврупо.