5 март кӣ таваллуд шудааст ва кадом рӯз аст?

5 март кӣ таваллуд шудааст ва кадом рӯз аст?

👉 РӮЗҲОИ ИД:

🇺🇳 Рӯзи байналмилалии халъи силоҳ ва огоҳӣ аз яроқ.
🌏 Рӯзи ҷаҳонии самаранокии энергия.
🌏 Зодрӯзи Степлер.

👉 ИДҲОИ МИЛЛӢ:

🇰🇬 Қирғизистон – Рӯзи кулоҳҳои сафед.
🇮🇷 Эрон – Рӯзи хайрия.
🇮🇷 Эрон – Рӯзи дарахтшинонӣ.
🇹🇭 Таиланд – Рӯзи журналистон.
🇹🇼 Тайван – Рӯзи скаутҳо.
🇰🇬 Ҷумҳурии Қирғизистон – Рӯзи кормандони низоми судӣ.
🇦🇿 Озарбойҷон – Рӯзи тарбияи ҷисмонӣ ва варзиш.
🇵🇫 Полинезияи Фаронса – Рӯзи хушхабар.
🇻🇺 Вануату – Рӯзи махсуси сарварон.

👉 Чорабиниҳо:

– 1770 – Шуришҳои Бостон.
– 1705 – Декрети даъвати Пётри I қабул шуд, ки он ибтидои таъсиси артиши муқаррарӣ дар империяи Русия буд.
– 1764 – Екатерина II дар бораи додани заминҳои калисо ба моликияти тоҷи Русия эълон кард.
– 1774 – Дар ҳавлии Қасри адлияи Париж ҷаллаи шоҳӣ ёддоштҳои Пьер Бомаршеро дар бораи худсарии додгоҳҳо сӯзонд.
– 1844 – Пойтахти Канада аз Кингстон ба Монреал кӯчонида шуд.
– 1861 – Рӯзи якшанбе бахшидан, дар ҳама калисоҳои Русия фармони Александри II аз 19 феврали соли 1861 дар бораи барҳам додани крепостной ва озод кардани деҳқонон хонда шуд.
– 1868 – патент барои ихтирои степлер дар Англия дода шуд.
– 1940 – Қатли Катин: Оғози қатлҳои оммавии шаҳрвандони Полша аз ҷониби НКВД.
– 1943 – Ҳавопаймои реактивии англисии Gloucester Meteor аввалин парвози худро анҷом дод.
— 1944 — Аввалин заводи металлургии Узбекистон ба истехсоли аввалин махсулоти металлй шуруъ намуд.
– 1946 – Уинстон Черчилл ба Фултон дар бораи оғози Ҷанги сард суханронӣ кард.
– 1953 – Иосиф Сталин, раҳбари Иттиҳоди Шӯравӣ даргузашт.
– 1958 – Аввалин парвози ҳавопаймои бисёрмаънои Як-28.
– 1960 – Суратгир Алберто Корда акси Че Гевараро гирифт, ки дар интернет паҳн шуд.
– 1966 – Боинг 707-и Бритониё дар Фудзии Ҷопон суқут кард. 124 кас халок гардид.
— 1970 — Шартномаи пахн накардани яроки ядрой эътибор пайдо кард.
– 1979 – “Вояҷер-1” ба Юпитер расид.
– 1997 – Намояндагони Кореяи Шимолӣ ва Ҷанубӣ барои музокирот мулоқот карданд.
– 2000 – Олимони Бритониё бори аввал дар ҷаҳон хукро клон карданд.

👉 РӮЗҲОИ ТАВАЛЛУД:

– 1326 – Лайоси I Бузург (1382) – Подшоҳи Маҷористон (аз 1342), Подшоҳи Полша (аз 1370).
– 1512 – Жерар Меркатор (1594) – хартографи фламандӣ, ба тайёр кардани асбобҳои дақиқи оптикӣ ва нашри харитаҳо машғул буд.
– 1696 – Ҷованни Баттиста Теполо (1770) – рассоми итолиёвӣ.
– 1703 – Василий Тредиаковский (1768) – нависандаи рус.
– 1737 – Пак Чи Вон (тахаллуси Янам) (1805) – нависандаи кореягӣ, энсиклопедист. Яке аз шахсиятҳои асосии ҷараёни Сирҳок (илмҳои дақиқ).
– 1830 – Этьен-Жюль Маре (1904) – физиолог ва ихтироъкори фаронсавӣ, ки дастгоҳи хронофотографӣ ва таппончаи фотографиро таҳия кардааст.
– 1835 – Николай Маев (1896) – этнограф, географ, ташкилотчии илмии маҳалшиносӣ дар Ӯзбекистон.
– 1857 – Алексей Бах (1946) – биохимики рус, асосгузори мактаби биохимикон.
– 1915 – Лоран Моиз Швартс (2002) – математики фаронсавӣ. Шварц бо кори худ оид ба назарияи функсияҳои умумӣ маълум аст.
– 1927 – Иброҳимов Шукур (1927) – селекционер, генетик, доктори илми кишоварзӣ (1974), профессор. (1976), Агрономи хизматнишондодаи Узбекистон (1972).
– 1934 – Даниэл Каннеман – равоншинос ва иқтисоддони амрикоиву исроилӣ, барандаи Ҷоизаи Нобел (2002).
– 1949 – Талъат Ниғматуллин (1985) – актёр ва каскадери шӯравӣ.
– 1961 – Боир Холмирзаев – актёри кино, театр ва дубляж. Саррежиссёри театри Муцумй, Артисти хизматнишондодаи Узбекистон.
– 1969 – Шӯҳрат Қаюмов (2020) – Ҳунарпешаи шоистаи Узбакистон.
– 1974 – Эва Мендес актрисаи амрикоӣ аст.
– 1996 – Роман Репилов – чанабози рус, қаҳрамони секаратаи ҷаҳон.
– 1996 – Тейлор Ҳилл – модели олии амрикоӣ.