Баҳор — фасли зебоии табиат
Баҳор — фасли зебо ва рӯҳбахши сол аст. Ин фасл пас аз зимистони дароз меояд, гӯё нафаси тозае ба рӯи замин мевазад. Пас аз сармо, пас аз шабнамҳои сахти зимистон, табиат аз хоби амиқ бедор мешавад. Дарахтон гул мекунанд, сабзаҳо рӯй замин мебароянд ва ҳаво пур аз накҳати гулҳо мегардад. Баҳор на танҳо табиатро, балки дили инсонҳоро низ нав мекунад.
Ҳангоме ки офтоб гармтар медурахшад, барфҳо об мешаванд ва ҷӯйборҳо бо садои ширин ҷорӣ мегарданд. Ин садо гӯё мусиқии табиат аст. Дар кӯҳҳо барфҳо оҳиста об мешаванд ва обҳои мусаффо ба дарёҳо мерезанд. Замини хушкшудаи зимистон ба нафас меояд ва ҳар ҷое ки назар афканӣ, нишонаи ҳаёт ва зебоиро мебинӣ.
Дар фасли баҳор, замин рангу бӯйи тоза мегирад. Гулҳои лола, райҳон, наргис, садбарг ва садҳо намуди дигари гулҳо мешукуфанд. Ҳар як гул, ҳар як барг, гӯё забоне дорад ва бо одамон аз зебоии зиндагӣ ҳарф мезанад. Ҳаво мулоим ва гуворо мегардад, бодҳо нарм мешаванд ва офтоб гарму равшан нур мепошад.
Ин фасл барои деҳқонон ва кишоварзон фасли умед аст. Онҳо бо хурсандӣ тухм мепошанд, чун медонанд, ки замин зинда шудааст ва ҳосили хуб медиҳад. Дар деҳаҳо садои тракторҳо, қирқиши белҳо ва хандаи кӯдакон аз ҳар гӯша шунида мешавад. Ҳама кор мекунанд, зеро баҳор маънои оғози навро дорад — оғози меҳнат, рушд ва ҳаёт.
Баҳор на танҳо табиатро, балки рӯҳи инсонро низ тоза мекунад. Пас аз рӯзҳои тӯлонии сарди зимистон, одамон аз хонаҳо мебароянд, ба сайру гашт мераванд, дар боғҳо менишинанд, ба гулзор менигаранд. Дилҳо пур аз шодӣ мешаванд, чашмҳо пур аз нур ва умед. Гӯё ҳама чиз аз нав таваллуд мешавад.
Дар шаҳрҳо низ баҳор ҷилои дигар дорад. Кӯчаҳо аз барф тоза мешаванд, дарахтон гул мекунанд, боғҳо ва майдонҳо сабз мегарданд. Мардум либосҳои сабуктар мепӯшанд ва чеҳраҳояшон бо табассум пур мешавад. Мактаббачагон бо завқ ба дарс мераванд, ҷавонон бо дӯстонашон сайр мекунанд, пиронсолон дар сояи дарахтон менишинанд ва аз ҳавои тоза нафас мекашанд.
Баҳор фасли муҳаббат аст. Дар ин фасл дилҳо зуд-зуд ба ҳам меоянд, муҳаббат мешукуфад мисли гул. Шоирон дар ин фасл илҳом мегиранд, шеър менависанд, мусиқинавозон суруд месароянд. Ҳама чиз зебо менамояд, гӯё ҷаҳон дар ранги умед ва зебоӣ ранг карда шудааст.
Дар фарҳанги тоҷик, баҳор мавқеи махсус дорад. Яке аз ҷашнҳои қадимаи мардуми мо — Наврӯз — дар фасли баҳор ҷашн гирифта мешавад. Наврӯз на танҳо оғози соли нав, балки рамзи ҳаёти нав аст. Дар ин рӯз мардум хонаҳои худро тоза мекунанд, либосҳои нав мепӯшанд, ба ҳамдигар табрик мегӯянд ва бо хӯрокҳои болаззат мизҳоро оро медиҳанд. Ҳаво пур аз хушбӯйи суманак ва гандум мешавад, ки рамзи баракат ва сабзиши ҳаёт аст.
Баҳор ҳамчунин ба инсон сабру қаноат меомӯзад. Табиати зинда гӯё ба мо мегӯяд, ки пас аз ҳар сардӣ гармӣ, пас аз ҳар шаб рӯз меояд. Агар дар зиндагӣ сахтиҳо бошанд, онҳо низ мисли зимистон мегузаранд ва пас аз он давраи шодӣ ва умед фаро мерасад.
Баҳор барои рассомон низ илҳомбахш аст. Онҳо манзараҳои сабзи кӯҳистон, гулзорҳо ва ҷӯйборҳои мусаффоро ба расм меоранд. Дар ҳар расм ҳисси зебоӣ ва меҳри табиат эҳсос мешавад. Барои кӯдакон бошад, баҳор фасли бозӣ ва шодӣ аст. Онҳо дар саҳро давида, гул мечинанд, оббозӣ мекунанд ва бо садои паррандагон шод мешаванд.
Паррандагон, ки дар зимистон ба кишварҳои гарм парвоз карда буданд, боз бармегарданд. Садои булбул, кабӯтар, турна ва дигар паррандагон ба гӯш мерасад. Онҳо лона месозанд ва зиндагии нав оғоз мекунанд. Ҳамин тавр, табиат пурра бедор мешавад.
Дар кӯҳистон баҳор махсусан зебо аст. Барфҳои сафед дар баландкӯҳҳо ҳанӯз пурра об нашудаанд, вале поёнтар алаф сабз аст, гулҳо мешукуфанд ва обҳо бо сели мусаффо ҷорӣ мешаванд. Дар чунин макон нафас кашидан ҳам лаззат мебахшад. Ҳаво тоза, осмон соф ва замин пур аз рангу ҳаёт аст.
Баҳор ба инсон хотиррасон мекунад, ки зебоӣ дар оддӣ будан аст. Як барги сабз, як қатра борон, як табассум метавонад ҷаҳонро зебо кунад. Табиати зинда мисли оинаест, ки дар он инсон метавонад худи худро бинанд. Агар мо табиатро дӯст дорем ва онро ҳифз кунем, зиндагии мо низ зебо ва пурмаъно мегардад.
Бисёре аз мардум баҳорро фасли дӯстдоштаи худ меҳисобанд. Онҳо мегӯянд, ки дар ин фасл дил ором мешавад, рӯҳ тоза мегардад ва фикрҳо равшан мешаванд. Баҳор ба одам нерӯи нав мебахшад, мисли он ки офтоб заминро гарм мекунад.
Ҳангоме ки шабнамо аз баргҳо мерезад ва субҳи баҳорӣ тулӯъ мекунад, инсон эҳсос мекунад, ки ҷаҳон аз нав офарида шудааст. Ин эҳсосоти пок ва самимӣ дар дили ҳар як шахс бедор мешавад. Баҳор моро ба шукргузорӣ ва меҳрубонӣ меомӯзад — шукр ба табиат, ба офтоб, ба борон ва ба ҳаёт.
Ҳамин тавр, баҳор на танҳо фасли табиӣ, балки рамзи зиндагии инсон аст. Ҳар як шахс дар зиндагӣ “зимистон” ва “баҳор”-и худро дорад. Пас аз ҳар лаҳзаи душвор, рӯзе меояд, ки дил боз мешукуфад ва умед бедор мешавад.
Бигзор баҳор ҳамеша дар дилҳои мо бошад — на танҳо дар табиат, балки дар андеша ва рӯҳияамон низ. Зеро агар дар дили инсон баҳор бошад, ҷаҳон ҳамеша пур аз нур, зебоӣ ва муҳаббат хоҳад буд.
