6-уми май кӣ ба дунё омад ва он рӯз чӣ шуд?
👉 РӮЗҲОИ ИД:
🌏 Рӯзи байналмилалии бе парҳез.
🔹 ИДҲОИ МИЛЛӢ:
🇬🇧 Британияи Кабир – Рӯзи тоҷгузорӣ.
🇵🇹 Португалия – Рӯзи миллии Азулехо.
🇺🇦 Украина – Рӯзи пиёдагардон.
🇺🇸 ИМА – Рӯзи ҳамшираҳои шафқат.
🇦🇺 Австралия – Рӯзи меҳнат.
🇱🇧 Лубнон, 🇸🇾 Сурия – Рӯзи шаҳидон.
🇬🇧 Подшоҳии Муттаҳида, 🇩🇲 Доминика, 🇦🇬 Антигуа ва Барбуда – Рӯзи меҳнат.
🇧🇬 Булғористон – Рӯзи артиш.
🇹🇯 Тоҷикистон – Рӯзи кормандони соҳаи ҳифзи сирри давлатӣ.
👉 Чорабиниҳо:
– 1312 – Кафедрали Вена нияти Папаро барои эълони як сафари салибӣ тасдиқ кард.
– 1527 – Ландскнехтҳои олмонӣ дар исён бар сари музди муддати тӯлонӣ пардохтнашуда, Румро забт карданд ва ғорат карданд. Попи Клемент VII тавонист фирор кунад.
– 1626 – Колонисти Голландия Питер Минуит Манҳеттенро аз ҳиндуҳо ба як каф ҷавоҳирот ба маблағи 25 доллар харид.
— 1686 — «Сулхи абадй» дар байни Россия ва Иттиходи Полшаю Литва баста шуд.
— 1715 — Аввалин кодекси харбй-чиноятй ва чиноятию процессуалии Россия — Моддаи харбй нашр шуд.
– 1757 – Ҷанги Прага.
– 1840 – Нахустин маркаҳои расмии почта муомилот шуданд.
– 1833 – аввалин плуги пӯлодӣ (штепсель) дар ИМА истеҳсол карда шуд.
– 1835 – Нахустин шумораи рӯзномаи “The New York Herald” дар Амрико нашр шуд.
– 1861 – Арканзас 9-умин иёлот шуд, ки аз Иёлоти Муттаҳида ҷудо шуд.
– 1872 – Ҷоми Англия таъсис дода шуд.
– 1889 – Намоишгоҳи умумиҷаҳонӣ дар Париж кушода шуд. Он то 6 ноябр давом кард.
– 1908 – Бародарон Райтҳо пас аз танаффуси сесола парвозро дубора оғоз карданд.
– 1910 – Ҷорҷ V подшоҳи Шоҳигарии Муттаҳидаи Британияи Кабир ва Ирландия ва Шоҳигарии Муттаҳидаи Британияи Кабир ва Ирландияи Шимолӣ шуд.
– 1914 – Дар парлумони Бритониё, Палатаи Лордҳо лоиҳаи қонунеро, ки ба занон ҳуқуқи баробари интихобот медиҳад, рад кард.
– 1937 – Суқути киштии дирижаблии Ҳинденбург дар Ню Йорк.
– 1940 – Захираҳои тиллои Норвегия ба Англия ворид шуданд. Дар баробари у оилаи подшохй ва аъзоёни хукумати мамлакат кучонда шуданд.
– 1953 – Ҷарроҳи Филаделфия Ҷон Гиббон бори аввал ҳангоми ҷарроҳии кушодаи дил мошини сунъии хунгузарониро («сунъии дил-шуш») истифода бурд.
– 1955 – Британияи Кабир ба Додгоҳи Байналмилалии Адолат муроҷиат кард, то баҳсро бо Аргентина ва Чили дар бораи моликияти ҷазираҳои Фолкленд ҳал кунад.
– 1968 – Ҳукумати Фаронса Донишгоҳи Парижро ба далели задухӯрдҳои кӯчагӣ дар Париж бастааст.
– 1974 – Вилли Брандт аз мақоми канцлери Олмон истеъфо дод.
– 1991 – Донишкадаи меъморӣ ва сохтмон таъсис ёфт.
– 1992 – байни Ҷумҳурии Ӯзбекистон ва Шоҳигарии Таиланд муносибатҳои дипломатӣ барқарор карда шуданд.
– 1993 – Дар сессияи Шӯрои Олии Ҷумҳурии Ӯзбекистон қонунҳо «Дар бораи Суди конститутсионии Ҷумҳурии Ӯзбекистон» ва «Дар бораи низоми пулии Ҷумҳурии Ӯзбекистон» қабул карда шуданд.
– 1994 – Маликаи Британияи Кабир Елизавета II ва Президенти Фаронса Франсуа Миттеран туннели зери лаби Ла-Маншро ботантана ифтитоҳ карданд.
– 1998 – Акмола, пойтахти нави Қазоқистон, Остона номида шуд.
– 2001 – Попи Иоанн Павел II ба масҷиди Умавиён омад.
– 2002 – Ширкати технологияҳои кайҳонии амрикоии SpaceX таъсис дода шуд.
– 2012 – “Марши миллионҳо” дар Русия баргузор шуд, ки боиси “Парвандаи ботлоқи” (“Болотное дело”) шуд.
– 2023 – Тоҷгузории шоҳ Чарлз III-и Британияи Кабир..
👉 РӮЗҲОИ ТАВАЛЛУД:
– 973 – Сент Генри II (1024) – подшоҳи Олмон (1002-1024), императори Империяи муқаддаси Рум (аз 1014).
– 1758 – Максимилиан Робеспьер (1794) – пешвои инқилоби Фаронса.
– 1856 – Пири Роберт Эдвин (1920) – муҳаққиқи амрикоӣ, ки Арктикаро омӯхтааст, адмирал (1911).
– 1856 – Зигмунд Фрейд (1939) – невропатолог ва равоншиноси австриягӣ, асосгузори психоанализ.
– 1868 – Гастон Леру (1927) – нависандаи фаронсавӣ (романи «Фантомаи опера» ва ғ.), журналист, устоди детектив.
– 1870 – Амадео Ҷанини (1949) – бонкдори амрикоӣ, асосгузори Бонки Амрико.
– 1871 – Виктор Гринард (1935) – химики органикии фаронсавӣ, барандаи Ҷоизаи Нобел (1912).
– 1906 – Андре Вейл (1998) – математики фаронсавӣ.
– 1904 – Мартинсон Гарри (1978) – шоири шведӣ, барандаи Ҷоизаи Нобел (1974).
– 1907 – Николай Гастелло (1941) – лётчики низомии шӯравӣ, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ (пас аз марг).
– 1910 – Расул Ризо (1981) – Шоири халқии Озарбойҷон (1960).
– 1923 – Владимир Этуш – актёри театр ва синамои рус, дар филмҳои “Асири Қафқоз”, “Иван Василевич касбашро иваз мекунад”, “Соя” нақшҳои гуногун бозидааст.
– 1944 – Фарҳод Ҷаҳонгиров – доктори илми тиб.
– 1953 – Тони Блэр – сарвазири Британияи Кабир (1997-2007).
– 1960 – Энн Парисо – актрисаи фаронсавӣ.
– 1961 – Ҷорҷ Клуни – актёри амрикоӣ, коргардон, сценарист, продюсер.
– 1978 – Тони Эстанж – каноэчии слаломи фаронсавӣ, қаҳрамони секаратаи олимпӣ (2000, 2004, 2012), қаҳрамони 5-каратаи ҷаҳон, узви КБО.
– 1983 – Даниэл Алвес футболбози маъруфи бразилӣ, узви бошгоҳи “Барселона” аст.
– 1988 – Станислав Андреев – узви дастаи футболи “Пахтакор”.
– 1981 – Ботир Қодиров овозхони маъруфи эстрадаи узбакист.
– 1993 – Наоми Скотт актрисаи синамо ва телевизиони инглисӣ, сароянда ва навозанда аст.
– 2019 – Арчи Ҳаррисон Маунтбаттен-Виндзор – писари калонии шоҳзода Гарри, набераи шоҳи Бритониё Чарлз III.