Извините, этот техт доступен только в “Ўзбекча”. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.
Taniqli astronom Iogann Kepler 1618-yil 15-mayda sayyoralar harakatining asosiy qonunlarini shakllantirdi. Kepler qonunlari Tixo Bragening astronomik kuzatuvlari tahlili asosida nemis olimi intuitiv ravishda tanlagan uchta empirik munosabatlardir. Ular sayyoramizning idealizatsiyalashgan geliosentrik orbitasini tasvirlaydilar. Klassik mexanika doirasida ular sayyoralar massasi ahamiyatsiz bo’lgan taqdirda ikki tanali massalar yechimidan kelib chiqadi. Olimlar tomonidan kashf etilgan uchta qonun bu harakatlarning aniq notekisligini to’liq va mukammal aniqlik bilan tushuntirib berdi. Ko’plab tuzilgan epiklopiklar o’rniga Kepler modeli faqat bitta egri – ellipsni o’z ichiga oladi. Olim tomonidan kashf etilgan ikkinchi qonun Quyoshdan uzoqlashganda yoki unga yaqinlashganda sayyoramizning tezligi qanday o’zgarishini aniqladi. Uchinchisi, ushbu tezlikni va Quyosh atrofida aylanish davrini hisoblashga imkon beradi.
