(Ўзбекча) Maktab o’quvchilari uchun qiziqarli mantiqiy savollar – Ilm va faktlar

(Ўзбекча) Maktab o’quvchilari uchun qiziqarli mantiqiy savollar

Извините, этот техт доступен только в “Ўзбекча”. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Qaysi oyda odamlar eng kam uxlaydi?

Javob
Javob: Fevral. — chunki fevral oyida boshqa oylarga qaraganda kunlar (yoki kechalar) kamroq bo‘ladi (eng qisqa oy).

Stol ustida 5 ta olma turibdi. 2 tasini olib qo’yding. Nega stol ustida yana 5 ta olma turibdi?

Javob
Javob: “Olib qo’yding” degani — ularni o‘zing olgansan (ya’ni o‘zingning qo‘lingda), shuning uchun stol ustida qolishi mumkin yoki topshiriqning talabi hazilona; boshqa variant: seni olgan ikki olma ham aslida stol ustida qoldirilgan. (Bu savol odatda hazil-mazax tarzida beriladi — turli mantiqiy yechimlar mumkin.)

Qaysi so‘z lug‘atda doimo noto‘g‘ri yoziladi?

Javob
Javob: “Noto‘g‘ri” (incorrectly). — so‘z o‘zi “noto‘g‘ri” deb yozilgani uchun.

Nima qanchalik ko‘p bo‘lsa, shunchalik kam ko‘rasiz?

Javob
Javob: Qorong‘ulik (tunda yoki zulmat).

Hech vaqt ertalab boshlanmaydigan narsa nima?

Javob
Javob: “Ertaga” (Tomorrow). — chunki “ertaga” hech qachon hozirgi ertalabda boshlanmaydi, u doimo kelajakda qoladi.

Agar 6 ta olmani 6 ta bolaga teng bo‘lib bersang, bitta olmani stolga qo‘ymasdan qanday tenglashtirasan?

Javob
Javob: Har bir bolaga bittadan berasan — hech qanday olma stolda qolmaydi. (Savolda murakkablik ko‘rsatilmagan bo‘lsa, oddiy taqsimlash javobi yetarli.)

Shishada 10 litr suv bor. Undan 5 litrni sug‘ursang, shishada nima qoladi?

Javob
Javob: 5 litr bo‘shliq (havo). — suyuqlik emas, qolgan hajm — bo‘shliq/havo.

Nima yuguradi, lekin yurmaydi?

Javob
Javob: Suv (daryo/soy), yoki suv oqimi. — u “yuguradi” (oqadi) lekin “yurmaysiz”.

Qaysi narsa sindiriladi, lekin ushlab bo‘lmaydi?

Javob
Javob: Va’da (vafa) yoki sukut (silence). — va’da yoki sukutni “sindirish” mumkin, lekin ularni ushlab bo‘lmaydi.

Bir qishloqda 3 ta aka-uka bor: biri kiradi, biri chiqadi, biri esa ularni yopadi. Ular kim?

Javob
Javob: Eshik, o‘rdak (yoki “kirish”, “chiqish” belgilari) va qulflovchi — qisqasi, eshik/kalit/qulf bilan bog‘liq. (Ishora: uy eshiklari — javob shu turdagi elementlar bo‘ladi.)

Qanchalik ko‘p olsang, ortda shunchalik ko‘p qoladi. Bu nima?

Javob
Javob: Qadam izlari (footsteps).

Qaysi idish suv olishi bilan yengillashadi?

Javob
Javob: Sochiq (towel) yoki aero (sponge) emas — bu savol variantlarga qarab turlicha bo‘ladi; mashhur javob: sochiq (u suvni olgan sari “vazni” shaxsiy nuqtai nazardan “yengillashishi” — bu biroz metafora). (Eslatma: bu savol turli versiyalarda bo‘ladi; yana “towel” — “quruvchi” klassik riddle ham mashhur.)

Shaxmat taxtasida nechta maydon bir vaqtning o‘zida qora ham oq ham bo‘la olmaydi?

Javob
Javob: Hammasi (64 ta). — har bir maydon faqat bitta rangda bo‘ladi, shuning uchun hech qaysi maydon bir vaqtning o‘zida ikkiga bo‘linmaydi.

Kimning boshi bormi, lekin tanasi yo‘q?

Javob
Javob: Mummo — ipak (mushuk?) — lekin klassik javob: Mix (nail) yoki Pina (tugma)? Eng mashhur: “Mix” emas — “mixning boshigina bor, tanasi yo‘q” — ammo klassik riddle javobi: “Mix” yoki “pin” qatori bo‘ladi. Yana mashhur javob: “Rassom (qalam)?” (Bu savolning aniq bitta klassik javobi turli madaniy variantlarda farq qiladi.)

Bitta savolga faqat “ha” yoki “yo‘q” deb javob berib bo‘lmaydi. Qaysi savol bu?

Javob
Javob: “Siz tirikasizmi?” — agar javob so‘ralayotgan vaqt o‘zi bilan bog‘liq bo‘lsa bu havodek murakkab; lekin klassik nuqtai nazardan: “Siz o‘likmisiz?” — agar siz o‘lsangiz javob bera olmaysiz (ya’ni “ha” yoki “yo‘q” bilan javoblash qiyin). (Bu ham hazilona mantiq; turli talqinlar mavjud.)

 

Bir xonada 3 ta lampochka va 3 ta kalit bor. Har bir kalit faqat bitta lampochkani yoqadi. Kalitlar ota-onaning boshqa xonasida. Siz lampochkalarni o‘chirish-yoqish bilan 1 marta xonaga kirib, qaysi kalit qaysi lampochka ekanligini aniqlashingiz kerak. Qanday qilasiz?

Javob
Javob: Bir kalitni yoqib bir necha daqiqa qoldiring (A), keyin o‘chiring. Ikkinchi kalitni hozir yoqing (B), uchinchisini (C) o‘chirgan holatda qoldiring. Xonaga kirganda: issiq lampochka A, yonayotgan lampochka B, sovuq o‘chiq C.

5 ta do‘st bir stol atrofiga o‘tiradi. Har birining qo‘lida bittadan qalam bor. Boshqa hech kim qalamni uzata olmaydi. Qanday qilib ular hammasi bittadan qalam bo‘lsa ham, barchasi yozishi mumkin?

Javob
Javob: Qalamlar markazga qo‘yilib, har biri navbat bilan yozadi — mantiqiy savol, javob oddiy: navbat bilan ishlash.

2+2×2=?

Javob
Javob: 6. Multiplikatsiya qoida bo‘yicha avval bajariladi: 2×2=4, +2=6.

Agar oyat bir nechta xonada bo‘lsa, u qancha xona egallaydi? (So‘z o‘yini)

Javob
Javob: Bitta — “oyat” so‘zida “o” harfi bitta joy egallaydi. (So‘z o‘yini)

Bir qutida 10 ta shokolad bor. Har safar siz 2 tani yeyasiz, lekin qutida hali ham 10 ta qoladi. Qanday bo‘ldi?

Javob
Javob: Siz har safar yangi qutini olib ochyapsiz — har qutida 10 ta bo‘ladi. (Yoki hazil: siz o‘zingiz 2 tasini og‘zingizga qo‘ysangiz ham, qutiga yana 2 ta solinyapti.)

Qora tosh 1 kg, oq tosh 2 kg. Qaysi biri og‘irroq?

Javob
Javob: Oq tosh. (to‘g‘ri va oddiy)

Qanday qilib 9 ni 2 ta chiziq bilan 0 ga aylantirish mumkin?

Javob
Javob: “9” raqamining ustiga gorizontal chiziq va pastiga chiziq tortib, so‘ng uni o‘zgartirish — yoki qog‘izga “9” yozib uni kesib tashlab “0” hosil qilish. (Riddle turida turlicha javoblar bo‘ladi.)

Otaning 6 o‘g‘li bor. Har birining 1 akasi bor. Otaning nechta farzandi bor?

Javob
Javob: 7 ta. 6 o‘g‘il + ular hammasining umumiy 1 ta aka (ya’ni yana bitta o‘g‘il) — jami 7.

Bir xonada ikkita eshik bor — temir eshik va yog‘och eshik. Temir eshikni kimdir yopadi, lekin yog‘och eshik ochiq qoladi. Nega?

Javob
Javob: Chunki temir eshik ichkariga yopilgan, yog‘och eshik tashqariga ochiq (yoki shamol yog‘ochni ochib qo‘ygandir). (Lateral thinking — turli izohlar mumkin.)

4 ta juft oyoqli stol bor. Har stol ostida 4 ta ko‘rpa bor. Har ko‘rpada 4 ta quyon yotadi. Necha ta oyoq bor jami? (Faqat quyonlarning va stolning oyoqlarini sanang, odamlar yo‘q)

Javob
Javob: Stol: 4 stol × 4 oyoq = 16 oyoq. Ko‘rpalar: 4 stol × 4 ko‘rpa = 16 ko‘rpa. Har ko‘rpada 4 quyon, jami 16×4 = 64 quyon. Quyon oyoqlari: 64×4 = 256 oyoq. Jami: 16 (stol) + 256 (quyon) = 272 oyoq.

Bir shaharda har uyda 2 ta eshik bor: kirish eshigi va ortiqcha eshik. Agar shaharda 100 ta uy bo‘lsa, nechta eshik?

Javob
Javob: 200 eshik.

Agar soat 3:15 bo‘lsa, soat va minut qo‘llari orasidagi burchak nechchi daraja?

Javob
Javob: Soat qo‘li 3 pozitsiyasida bo‘lib 90 darajaga yaqin, lekin 15 minut o‘tganligi uchun soat qo‘li 3 dan 1/4 yo‘nalishda (30 daraja bo‘linadi soat oralig‘ida). Soat qo‘li 3 + 7.5° = 97.5°. Minut qo‘li 15 daqiqa = 90°. Farq = 7.5 daraja. (Izoh: soat qo‘li har 1 daqiqada 0.5°, minut qo‘li har daqiqada 6°.)

Agar 7 soat ichida 7 g‘avvos 7 teshik qazsa, qancha teshik 1 g‘avvos 1 soatda qazadi?

Javob
Javob: Har bir g‘avvos 7 teshik / (7 g‘avvos × 7 soat) = 1/7 teshik? To‘g‘ri formulasi: jami 7 teshikni 7 g‘avvos 7 soatda qazadi, demak 1 g‘avvos 7 soat ichida 1 teshik qazadi → 1/7 teshik bir soatda. (Yoki oddiy: 7 g‘avvos × 7 soat × r = 7 teshik → r = 1/7 teshik/soat.)

Sizda 3 ta isyonchi (A, B, C) bor. A har doim yolg‘on so‘zlaydi, B har doim rost so‘zlaydi, C esa ba’zida rost, ba’zida yolg‘on. Siz faqat bitta “ha/yo‘q” savolini so‘rashingiz mumkin. Qaysi isyonchidan va qanday savol so‘raysiz, agar siz ularning rost/yolg‘on ekanligini aniqlamoqchi bo‘lsangiz?

Javob
Javob: Klassik: Boshida A yoki B dan so‘raysiz: “Agar men sizga ‘Siz Bmisiz?’ deb so‘rasam, siz ‘ha’ deydingizmi?” — murakkab bo‘lishi mumkin. (Bu riddlega ko‘p murakkab yechimlar bor; o‘quvchilarga bu mashq bo‘ladi.) (Qisqacha yechim: A yoki B ga murojaat qilib, ikki qatlamli so‘rov bilan rostni aniqlash mumkin; C ni ishonmang.)

Bir akvariumda 10 ta baliq bor. Har kun ularning 2 tasi o‘ladi va 1 tasi tug‘iladi. Bir hafta (7 kun) oxirida nechta baliq qoladi?

Javob
Javob: Har kuni net -1 baliq (2 o‘ladi, 1 tug‘iladi → -1). 7 kunda 10 – 7 = 3 baliq qoladi.
Понравилось? Пожалуйста поделитесь с друзьями.