25 январ кӣ ба дунё омад ва чӣ шуд?
Ҷумъа, 26 январ, 26-умин рӯзи сол, то 340 рӯзи сол боқӣ мемонад
ИМРУЗ ТАВАЛЛУД ШУД
Сиёсатмадор Николае Чаушеску (1918-1989)
Гитарист Эдвард Ван Ҳален (1955-2020)
Хоккейбоз Уэйн Гретцки (1961)
Футболбоз ва мураббӣ Жозе Моуриньо (1963)
– 1714 – Жан-Батист Пугал (1785) – ҳайкалтароши фаронсавӣ
– 1799 – Клапейрон Бернуа Пол Эмиль (1864) – физик ва муҳандиси фаронсавӣ.
– 1831 – Антон де Бари (1888) – ботаники олмонӣ ва асосгузори микробиолог, микология ва фитопатология.
– 1846 – Маковский Владимир (1920) рассоми рус, устоди бузурги жанри ватанӣ дар наққошии рус.
– 1904 – Шон Макбрайд (1988) – сиёсатмадор ва арбоби ҷамъиятии ирландӣ, барандаи Ҷоизаи Нобел (1974).
– 1911 – Куш Поликарп (1993) – физики амрикоӣ, барандаи Ҷоизаи Нобел (1955).
– 1914 – Амиров Фозил (1979) – анатом, Ходими шоистаи илми Узбакистон (1971).
– 1918 – Николае Чаушеску (1989) – арбоби давлатӣ ва сиёсии Руминия, Президенти Руминия.
– 1921 – Юрий Озеров (2001) – коргардони синамо, Ҳунарпешаи мардумии СССР.
– 1921 – Акио Морита (1999) – тоҷири ҷопонӣ, муассиси ширкати Sony.
– 1944 – Ангела Дэвис – ҳомии ҳуқуқи башар, фаъоли коммунист, ҷомеашинос ва нависандаи амрикоӣ.
– 1961 – Уэйн Гретцки як хоккейбози Канада, яке аз маъруфтарин варзишгарони асри 20 мебошад.
– 1963 – Жозе Моуриньо – футболбози португалӣ, мураббии футбол, барандаи ҷоизаҳои зиёд.
– 1967 – Коул Нидҳэм – ҳаммуассис ва директори генералии IMDb.
– 1971 – Айгун Казимова – сарояндаи озарбойҷонӣ.
– 1977 – Винсент Ламар Картер – баскетболбози амрикоӣ, қаҳрамони олимпӣ.
– 1990 – Серхио Перес – пойгачии мексикоӣ, ронандаи Формула 1.
Таърихи рӯз
Имрӯз, 26 январ, рӯзест, ки аввалин нусхаи чопи харитаи Русия нашр шуд.
Аввалин харитаи заминхои Москва 26 январи соли 1525 тартиб дода шуда буд.
Олими Юнони кадим Клавдий Птоломей дар бораи координатахои нуктахои гуногун маълумотномаи васеъ ва китоби дарси оид ба харитакашй тартиб додааст.
Асархои Птоломей куллаи донишхои харитаографии Юнони кадим буданд.
Харитаи давлати Русия пас аз асари сайёҳи рус Дмитрий Герасимов «Харитаи нависандаи Русия» сохта шуда, дар асоси пурсишҳо ва ҳикояҳо бо истифода аз осори Птоломей тартиб дода шудааст.
Дар бойгонии Иван Грозный 248 харита мавҷуд буда, дар замони ҳукмронии ӯ аввалин дастури геодезӣ «Геометрия ё китобе бо номи ченкунӣ тавассути радиус ва қутбнамо» навишта шудааст.
👉 РӮЗҲОИ ИД:
🇺🇳 Рӯзи байналмилалии энергияи тоза.
🌏 Рӯзи байналмилалии гумрук.
🌏 Рӯзи ҷаҳонии маорифи муҳити зист.
🔹 ИДҲОИ МИЛЛӢ:
🇺🇿 Ўзбекистон – Божхона куни.
🇦🇺 Австралия – Рӯзи Австралия.
🇮🇸 Исландия – Рӯзи мардон.
🇺🇦 Украина – Рӯзи Хадамоти аудити давлатӣ.
🇵🇦 Панама – Рӯзи муҳандисон ва меъморон.
🇱🇻 Латвия – Рӯзи байналмилалии эътироф.
🇺🇬 Уганда – Рӯзи истиқлолият.
🇵🇭 Филиппин – зодрӯзи Наполеон Абуева.
🇮🇳 Ҳиндустон – Рӯзи ҷумҳуриявӣ.
🇩🇴 Ҷумҳурии Доминикан – Рӯзи Дуарте.
👉 Чорабиниҳо:
– 1340 – Эдвард III подшоҳи Фаронса эълон шуд.
– 1500 – Ю. Пинсон Амазонкаро кашф кард.
— 1525 — Аввалин харитаи Россия — харитаи заминхои Москва чоп карда шуд.
– 1582 – Ҷанги Лубнон ба охир расид.
– 1699 – Империяи Усмонӣ Аҳдномаи Карлови Вариро ҳамчун шартномаи сулҳ бо Австрия, Венетсия ва Шоҳигарии Полша имзо кард.
– 1788 – аввалин шаҳраки аврупоиҳо дар Австралия – шаҳри Сидней.
– 1808 – “Исёни римиҳо” дар Австралия рух дод.
– 1871 – Ҷанги Франко-Пруссия: Созишнома байни гарнизони муҳосирашудаи Париж ва нерӯҳои Пруссия.
– 1924 – Бо қарори Анҷумани 2-юми Советҳо Петроград Ленинград номида шуд.
— 1934 — Дар байни Германия ва Польша шартномаи хучум накардан ба имзо расид.
– 1939 – Нил Бор эълон кард, ки тақсимшавии уранро кашф кардааст.
– 1943 – вилояти Кемерово таъсис ёфт.
– 1950 – Ҷумҳурии Ҳиндустон, ки 200 сол мустамликаи Британия буд, эълон карда шуд.
– 1965 – Ҳиндӣ дар Ҳиндустон забони расмӣ шуд.
– 1967 – Дар посух ба ихроҷи донишҷӯёни чинӣ аз Маскав сафорати Иттиҳоди Шӯравӣ дар Пекин боздошт шуд.
– 1980 – Дар байни Исроил ва Миср муносибатҳои дипломатӣ барқарор карда шуданд.
– 1983 – Дар ИМА ҷадвали электронии “Lotus 1-2-3” таъсис дода шуд.
– 1987 – Coca-Cola ҳамчун нӯшокии миллии рақами 1 дар Амрико эътироф шудааст.
– 1992 – Ўзбекистон ва Япония ўртасида дипломатик муносабатлар ўрнатилди.
– 1992 – Президенти Русия Борис Елтсин эълон кард, ки Русия ҳадафи шаҳрҳои ИМА-ро бо силоҳи ҳастаӣ қатъ мекунад.
– 1997 – Аслан Масхадов дар интихоботи президентии Чеченистон бо 65% овоз пирӯз шуд.
– 2018 – Дар байни Ҷумҳурии Федеративии Демократии Непал ва Ӯзбекистон муносибатҳои дипломатӣ барқарор карда шуданд.
– 2001 – Заминларзаи шадид дар ғарби Ҳиндустон ҳадди аққал 10,000 нафарро куштанд.
