Mundarija:
- 1 Nima uchun osmon ko‘k rangda ko‘rinadi?
- 2 Nima uchun Quyosh botayotganida qizil rangda ko‘rinadi?
- 3 Nima uchun Oy tunda Quyoshdan sovuqroq?
- 4 Yomg‘ir tomchilari nega dumaloq shaklda?
- 5 Nima uchun yulduzlar miltillaydi?
- 6 Suvda qo‘l nega kattaroq ko‘rinadi?
- 7 Nima sababdan muz suzadi?
- 8 Avtomobil oynasi qishda ichkaridan nega terlaydi?
- 9 Chaqmoq avval ko‘rinib, momaqaldiroq keyin eshitilishi nima uchun?
- 10 Issiq havoda tovush nega tezroq tarqaladi?
- 11 Metallni ishqalaganda u nega qiziydi?
- 12 Magnitlar vaqt o‘tishi bilan kuchsizlanadimi?
- 13 Samolyot nega havoga ko‘tarila oladi?
- 14 Batareya uzoq turgandan keyin nima uchun “jonlanadi”?
- 15 Gaz ballonlari sovuqda nega bosimini yo‘qotadi?
- 16 Osmon moviy, kosmos esa nega qorong‘i?
- 17 Turli metallar teganda nega elektr toki hosil bo‘ladi?
- 18 Po‘lat kemalar nega cho‘kmaydi?
- 19 Elektr lampochkasi nega qiziydi, LED esa yo‘q?
- 20 Tovush bo‘shliqda nega tarqalmaydi?
- 21 Yorug‘lik suvga tushganda nega sinadi?
- 22 Quyosh nuri Yerga necha daqiqada keladi?
- 23 Elektr toki metallarda nega yaxshi o‘tadi?
- 24 Rezonans nima uchun yuz beradi?
- 25 Yerning magnit maydoni nimaga xizmat qiladi?
- 26 Issiq choy sovuq choyga qaraganda nega tez bug‘lanadi?
- 27 Qora rang issiqlikni nega ko‘proq yutadi?
- 28 Ko‘priklar issiqda nega kengayadi?
- 29 Velosiped yurayotganda muvozanatni nega oson saqlaysiz?
- 30 Yorug‘lik tezligi oshadimi yoki kamayadimi?
Nima uchun osmon ko‘k rangda ko‘rinadi?
Javob
Chunki Quyosh nuri havoda tarqalganda ko‘k nurlar eng ko‘p sochiladi (Reyley sochilishi).
Nima uchun Quyosh botayotganida qizil rangda ko‘rinadi?
Javob
Botayotgan paytda quyosh nuri havo ichida uzoq yo‘l bosadi va ko‘k nurlar yutilib ketadi, qizil nurlar esa bizga yetib keladi.
Nima uchun Oy tunda Quyoshdan sovuqroq?
Javob
Chunki Oyning atmosferasi yo‘q, issiqlikni ushlab turolmaydi.
Yomg‘ir tomchilari nega dumaloq shaklda?
Javob
Suvning yuzaki tarangligi tomchilarni dumaloq shaklga keltiradi.
Nima uchun yulduzlar miltillaydi?
Javob
Yer atmosferasi notekis bo‘lgani uchun yorug‘lik nuri sinadi va tebranadi.
Suvda qo‘l nega kattaroq ko‘rinadi?
Javob
Chunki suvda yorug‘lik sinadi va buyumni kattaroq ko‘rsatadi.
Nima sababdan muz suzadi?
Javob
Muzning zichligi suvnikidan kam, shuning uchun u suzadi.
Avtomobil oynasi qishda ichkaridan nega terlaydi?
Javob
Ichkarida havo issiq va nam, tashqarisi sovuq. Bug‘ sovuq shishada kondensatsiyalanadi.
Chaqmoq avval ko‘rinib, momaqaldiroq keyin eshitilishi nima uchun?
Javob
Yorug‘lik tovushdan tezroq tarqaladi.
Issiq havoda tovush nega tezroq tarqaladi?
Javob
Issiq havoda molekulalar harakati kuchli bo‘ladi, shuning uchun tovush tebranishi tezroq uzatiladi.
Metallni ishqalaganda u nega qiziydi?
Javob
Ishqalanish issiqlik energiyasini hosil qiladi.
Magnitlar vaqt o‘tishi bilan kuchsizlanadimi?
Javob
Ha, zarba, issiqlik yoki vaqt o‘tishi bilan magnitning tartiblangan tuzilishi buziladi va u kuchsizlanadi.
Samolyot nega havoga ko‘tarila oladi?
Javob
Qanotning shakli tufayli yuqori qismda havo tezroq oqadi va bosim pasayadi. Ko‘tarilish kuchi (Arximed kuchi emas!) paydo bo‘ladi.
Batareya uzoq turgandan keyin nima uchun “jonlanadi”?
Javob
Kimyoviy jarayonlar vaqtinchalik tiklanadi, ichki qarshilik kamayadi, ozgina kuch qayta paydo bo‘ladi.
Gaz ballonlari sovuqda nega bosimini yo‘qotadi?
Javob
Sovuqda gaz molekulalarining energiyasi kamayadi, shuning uchun bosim tushadi.
Osmon moviy, kosmos esa nega qorong‘i?
Javob
Kosmosda havo yo‘q, yorug‘lik sochilmaydi — shu sababli qorong‘i.
Turli metallar teganda nega elektr toki hosil bo‘ladi?
Javob
Ular orasida potensiallar farqi bo‘ladi — galvanik effekt.
Po‘lat kemalar nega cho‘kmaydi?
Javob
Ularning shakli suvni ko‘p siqib chiqaradi va Arximed kuchi ularni ko‘tarib turadi.
Elektr lampochkasi nega qiziydi, LED esa yo‘q?
Javob
Oddiy lampa energiyaning katta qismini issiqlikka aylantiradi. LED esa energiyani asosan yorug‘likka aylantiradi.
Tovush bo‘shliqda nega tarqalmaydi?
Javob
Tovushni uzatadigan muhit molekulalari bo‘lmaydi.
Yorug‘lik suvga tushganda nega sinadi?
Javob
Chunki suvda yorug‘likning tezligi kamroq, yo‘nalishi o‘zgaradi.
Quyosh nuri Yerga necha daqiqada keladi?
Javob
Taxminan 8 daqiqa 20 soniya.
Elektr toki metallarda nega yaxshi o‘tadi?
Javob
Metallarda erkin elektronlar ko‘p.
Rezonans nima uchun yuz beradi?
Javob
Tashqi tebranish chastotasi jismning o‘z tebranish chastotasiga teng bo‘lganda amplituda katta bo‘ladi.
Yerning magnit maydoni nimaga xizmat qiladi?
Javob
Yer majolini zarralardan himoya qiladi va kompaslar ishlashiga imkon beradi.
Issiq choy sovuq choyga qaraganda nega tez bug‘lanadi?
Javob
Issiq suyuqlikda molekulalar faolligi yuqori, ular tezroq havoga chiqadi.
Qora rang issiqlikni nega ko‘proq yutadi?
Javob
Chunki qora rang barcha yorug‘lik to‘lqinlarini yutadi, aks ettirmaydi.
Ko‘priklar issiqda nega kengayadi?
Javob
Metallar issiqda kengayadi, sovuqda qisqaradi — bu issiqlik kengayishi.
Velosiped yurayotganda muvozanatni nega oson saqlaysiz?
Javob
G‘ildiraklarning aylanish momenti (giroskop effekti) muvozanatni barqaror qiladi.
Yorug‘lik tezligi oshadimi yoki kamayadimi?
Javob
Vakuumda yorug‘lik tezligi doim o‘zgarmaydi. Boshqa muhitlarda kamayadi (masalan, suvda).
