[:uz]
Ona – Mehr va Sabr Manbai
Har bir inson hayotida eng aziz, eng muqaddas zot bu — onadir. U dunyoga kelishimizga sababchi bo‘lgan, bizni parvarishlab, ulg‘aytirgan, biz uchun kechayu kunduz mehnat qilgan, hech qachon charchamagan yagona mavjudotdir. Onaning mehrini, uning bag‘rining iliqligini, duosining qudratini hech bir so‘z bilan to‘liq ifodalab bo‘lmaydi. Chunki onaning yuragi cheksiz muhabbat ummonidir.
Bolalik chog‘imni eslasam, onamning iliq qo‘llari, mehrli nigohi va shirin tabassumi hanuz yodimda. U har tongda mendan oldin uyg‘onar, dasturxon yozar, non yopar, choy damlar edi. Men hali uxlab yotgan bo‘lardim, u esa har bir ishni shunchaki odat bo‘lgani uchun emas, balki oilasi uchun, biz farzandlari uchun bajarar edi. Onamning har bir harakati mehrdan, g‘amxo‘rlikdan, fidoyilikdan dalolat berardi.
Men maktabga borishimdan avval onam har safar sochimni tarab, “Bolam, darsingni yaxshi o‘qi, odam bo‘l,” derdi. O‘sha so‘zlar oddiy tuyulardi, lekin men ulg‘ayganim sari ularning nechog‘li chuqur ma’noga ega ekanini tushundim. Onaning har bir nasihati hayot yo‘limni yoritgan nurga aylandi. U har doim “To‘g‘rilikdan ayrilma, mehnatdan qo‘rqma,” deb o‘rgatgan.
Onam sabrli ayol edi. Hayot unga oson kechmagan. Otam erta vafot etgan, shundan so‘ng onam bizni yolg‘iz o‘zi tarbiyaladi. Qishin-yozin dalada ishladi, kechasi tikuv tikdi, ertasi kuni yana tong bilan uyg‘ondi. Ammo u hech qachon shikoyat qilmadi. “Bu mening sinovim, sabr qilsam, hammasi joyiga tushadi,” derdi u. Shu sabr, shu ishonch uni har qanday qiyinchilikdan olib o‘tdi.
Men ulg‘aydim, maktabni bitirib, shaharga o‘qishga kirdim. Onam mendan ayrilayotganida ko‘zida yosh, ammo yuzida tabassum bor edi. U meni bag‘riga bosib, “Bor, bolam, o‘qigin, orzularingga yet. Men seni duoda yodlayman,” dedi. Men u paytda onaning duosi qanday kuchga ega ekanini to‘liq anglamagan edim. Lekin keyinroq, hayotning sinovli paytlarida onamning duosi meni himoya qilganini his qildim.
Shaharda o‘qish, yangi hayot, yangi muhit meni o‘zgartirdi. Ammo onamni unutmadim. Unga har kuni telefon qilib, holidan xabar olar, “Ona, sog‘-omonmisiz?” derdim. U esa har safar “Men sog‘man, bolam, sen faqat o‘qigingni yaxshi qil, men baxtliman,” derdi. Onaning baxti farzandining muvaffaqiyatidadir. U o‘zi qiyinchilikda yashasa ham, farzandining kulishini, uning yutug‘ini ko‘rsa, o‘zini dunyodagi eng baxtli ayol deb biladi.
Bir yoz kunida ta’tilga uyga qaytdim. Onam eshik oldida kutib turardi. Uning qo‘llari quruq, ammo yuragi hamon mehrga to‘la edi. Sochlariga oq oralagan, yuzida hayotning izlari aks etgan edi. U meni quchoqlab, “Yuragim bo‘lib sog‘indim seni,” dedi. O‘sha paytda men onaning bag‘ridan chiqmoqchi emasdim. Chunki o‘sha bag‘rda tinchlik, muhabbat, mehr, baraka mujassam edi.
Ona hayotdagi eng katta tayanchdir. U nafaqat farzandining jismoniy, balki ma’naviy tayanchi hamdir. Kimning onasi bo‘lsa, uning ortida duosi, himoyasi bor. Kimning onasi yo‘q bo‘lsa, u har qancha boy, mashhur yoki bilimli bo‘lmasin, yuragida bir bo‘shliq seziladi. Chunki onaning o‘rni hech qachon to‘lmaydi.
Onam menga hayotning eng muhim darslarini bergan. U mendan kitob o‘qish, insonlarni hurmat qilish, mehnatsevar bo‘lishni talab qilgan. “Hech qachon birovning ko‘nglini og‘ritma, bolam, chunki bir og‘ir so‘z yurakni tilib yuboradi,” derdi u. Endi men har safar kim bilandir gaplashsam, onamning shu so‘zlari qulog‘imda jaranglaydi. Chunki u meni insoniylikka, rahm-shafqatga, bag‘rikenglikka o‘rgatgan.
Ona — bu umr yo‘lida yo‘lchi yulduzdir. U sizni to‘g‘ri yo‘lga boshlaydi, siz charchasangiz, sizni qo‘llab-quvvatlaydi. U har doim sizni avaylaydi, siz uchun xavotirlanadi, sizni kechiradi. Hatto siz xato qilsangiz ham, onaning yuragi kechirishga tayyor turadi. Onaning sevgisi shunchalik ulug‘ki, u dunyodagi hech bir narsaga teng emas.
Yillar o‘tib, men ham hayotimni yo‘lga qo‘ydim. Ish topdim, uylandim, farzandli bo‘ldim. Endi o‘zim ota bo‘ldim, lekin onamning menga qilgan mehrini, uning fidoyiligini takrorlash qanchalik qiyinligini endi tushundim. Har safar bolamni uxlatarkanman, onamni eslayman: u kechasi bilan bizning ustimizni yopib chiqardi, sovuqda bizni himoya qildi, och qolsa ham bizni to‘ydirdi. Endi bilaman, onalik bu dunyodagi eng buyuk baxt ham, eng og‘ir mas’uliyat ham ekan.
Bir kuni onam kasal bo‘lib qoldi. Men shoshilib uyga bordim. U karavotda yotgan, lekin ko‘zlarida o‘sha tanish mehr, o‘sha tabassum bor edi. “Bolam, men seni sog‘inmadim, chunki yuragimda doimo sen bilanman,” dedi u. Shu so‘zlar yuragimni larzaga soldi. Men onaning sevgisi faqat so‘zda emas, qalbda, yurakda yashashini his qildim.
Oradan ko‘p yillar o‘tdi. Endi onam yonimda yo‘q. Lekin u qoldirgan xotiralar, duolari, nasihatlari hanuzgacha meni hayotda yo‘ldan adashtirmaydi. Men har tongda ishga otlanayotganda, devorda osig‘liq onamning suratiga qarab, “Rahmat sizga, ona, siz bo‘lmaganingizda men bu darajaga yetmas edim,” deyman.
Onaning qadri tirikligida bilinadi. U ketgach, biz faqat pushaymon bo‘lamiz, ammo kech bo‘ladi. Shuning uchun, onangiz tirik bo‘lsa, uni quchoqlang, “Men sizni yaxshi ko‘raman,” deb ayting. Chunki bir kun keladi, bu so‘zlarni aytish uchun faqat yurakdagi sog‘inch qoladi.
Ona — bu hayotning bezagi, oilaning quyoshi, farzandning baxtidir. U holda uy sovuq, hayot g‘amgin bo‘ladi. Onaning mehridan dunyo yashnab, inson yuragi iliqlikka to‘ladi. Shu sabab, kimning onasi bor bo‘lsa, u jannatning o‘zida yashayotgandek baxtlidir.
Xulosa
Ona — bu cheksiz mehr daryosi, sabr dengizi, muhabbatning eng sof timsolidir. Uning hayotdagi o‘rni beqiyos, uning duosi esa farzandning eng katta himoyasidir. Har bir inson onasining qadri tiriklikda bilsin, unga hurmat ko‘rsatsin, mehrini ayamasin. Chunki onaning rozi bo‘lishi — bu hayotdagi eng katta omad, onaning duosi esa insonni yomonliklardan asraydigan eng qudratli qalqondir.
Ma’lumot chatgpt yordamida tuzildi[:tj]
Модар – Манбаи меҳру муҳаббат
Модар… ин калимаи кӯтоҳ, вале пур аз маънӣ ва эҳсос аст. Дар он тамоми меҳрубонӣ, фидокорӣ ва муҳаббати беинтиҳои инсон ниҳон аст. Ҳар боре ки инсон ин калимаро ба забон меорад, дилаш аз гармӣ ва шодӣ пур мешавад. Зеро модар — аввалин устоди зиндагӣ, муҳофиз ва роҳнамои мост.
Модари ман зани оддӣ буд, вале дили бузург ва меҳри беинтиҳо дошт. Ӯ ҳамеша субҳи барвақт аз хоб мехест, то барои аҳли хонадон ғизо тайёр кунад, хонаҳоро рӯбучин кунад ва ба кори саҳро равад. Ҳарчанд умри ӯ пур аз душвориҳо буд, рӯҳияшро ҳеҷ гоҳ аз даст намедод. Ҳар як кори ӯ аз муҳаббат сарчашма мегирифт.
Ҳангоме ки ман кӯдак будам, модарам ҳамеша маро дар оғӯш мегирифт, ба пешонам бӯса мезад ва мегуфт: «Фарзанди азизам, хуб бихон, одам шав, бо меҳнат зиндагиро зебо кун». Ман он вақт маънии ин суханҳоро пурра намефаҳмидам, аммо имрӯз мефаҳмам, ки дар ҳар як калимаи ӯ ҳакимият ва муҳаббати беандоза пинҳон буд.
Модар сабуртарин мавҷуд дар ҷаҳон аст. Ӯ тамоми ранҷу машаққатро танҳо барои шодии фарзандаш таҳаммул мекунад. Ҳатто вақте ки дилгир ё бемор аст, онро нишон намедиҳад, то фарзандаш ғамгин нашавад. Чандин шаб модарам бе хоб монд, вақте ки ман бемор будам. Ӯ болои сарам менишаст, дуо мехонд ва бо чашмони пур аз муҳаббат ба ман менигарист. Он шабҳо ҳеҷ гоҳ аз ёдам намераванд.
Солҳо гузаштанд. Ман ба мактаб рафтам, баъдан ба донишгоҳ. Модарам ҳамеша маро бо дуо ва ашки шодӣ гусел мекард. Вақте ки аз хона мерафтам, мегуфт: «Фарзанди ман, ҳар ҷо бошӣ, Худо ҳамроҳи ту бошад». Ин суханҳо барои ман беҳтарин муҳофиз буданд. Дар ҳама ҷо эҳсос мекардам, ки дуои модарам маро иҳота мекунад.
Дар зиндагӣ ҳар инсон сахтиҳоро аз сар мегузаронад. Аммо вақте модар дар паҳлуят бошад, ҳар мушкил осон мегардад. Модарам ҳамеша мегуфт: «Дар зиндагӣ набояд аз душворӣ тарсид. Душворӣ инсонро қавӣ мекунад». Ман ин суханро ҳамчун шиор пазируфтам. Ҳар вақте ки ноумед мешавам, суханҳои модарамро ба ёд меорам ва нерӯ мегирам.
Рӯзи идҳо ва ҷашнҳо барои ман бе модар маънӣ надоштанд. Ӯ бо дасти худ ғизоҳои лазиз тайёр мекард, хона пур аз бӯйи нон ва муҳаббат мешуд. Ҳатто вақте ки хаста буд, бо чеҳраи хандон моро пешвоз мегирифт. Модари ман ҳеҷ гоҳ худашро пеш намегузошт — ҳамеша пеш аз ҳама ба дигарон меандешид.
Модари ҳақиқӣ он касест, ки на танҳо ба фарзанди худ, балки ба тамоми инсонҳо муҳаббат дорад. Ӯ меҳрубонӣ ва раҳмро ба дилҳои дигарон меандозад. Ман бисёр бор дидаам, ки модарам ба ҳамсоягони пир ё кӯдакони ятим кӯмак мекард. Вақте аз ӯ мепурсидам: «Модарҷон, чаро ин қадар кӯмак мекунӣ?» — ӯ мегуфт: «Фарзанд, некӣ кардан дили инсонро ором мекунад. Ҳеҷ гоҳ аз додан наҳарос».
Солҳо гузаштанд. Ман аз деҳа ба шаҳр кӯчидам. Модарам танҳо монд, вале ҳеҷ гоҳ шикоят накард. Ҳар боре ки ба хона занг мезадам, бо овози ором мегуфт: «Ман хубам, фарзанди ман. Танҳо туро ёд мекунам». Аммо ман медонистам, ки ӯ маро сахт пазмон шудааст.
Боре дар зимистон ба хона рафтам. Ӯ маро бо чашмони пур аз шодӣ пешвоз гирифт. Дастҳояш сард, вале оғӯшаш гарму ширин буд. «Модарам, чаро ин қадар заҳмат мекашӣ?» — пурсидам. Ӯ бо табассум ҷавоб дод: «То вақте ки нафас мекашам, барои фарзандонам заҳмат мекашам. Зиндагӣ бе меҳнат ширин нест».
Модарам мисли шамъ буд: худ месӯхт, то мо равшан бошем. Ӯ тамоми умр барои дигарон зиндагӣ кард, вале ҳаргиз аз касе чизе талаб накард. Вақте ки бемор шуд, ҳамоно лабханд аз рӯяш дур намешуд. Ӯ ҳатто дар бистари беморӣ бо овози нарм мегуфт: «Фарзанди ман, ғам махӯр, ҳамааш хуб мешавад».
Он рӯзи нохуш омад… Модарам аз олам гузашт. Он лаҳза ҷаҳон барои ман торик шуд. Ман ҳис кардам, ки як пора аз дилам канда шуд. Аз он рӯз фаҳмидам, ки бе модар дунё хомӯш ва сард аст. Аммо ман медонам, ки рӯҳи ӯ ҳамеша бо ман аст, дар ҳар дуо, дар ҳар нафас.
Ҳоло ҳар саҳар, пеш аз он ки ба кор равам, ба осмон менигарам ва оромона мегӯям: «Модарҷон, ман шуморо дӯст медорам. Барои ҳама чиз раҳмат». Зеро ҳама чизеро, ки имрӯз дорам — бо дуоҳои ӯ ба даст овардаам.
Модар барои инсон мисли офтоб аст. То даме ки медурахшад, ҳаёт гарм ва пурнур аст. Вақте ки меравд, ҷаҳон сарду хомӯш мешавад. Пас, бояд қадри модарро то зинда аст бидонем. Ба ӯ суханҳои хуб гӯем, дастонашро бибӯсем, ва ҳамеша шукр гӯем, ки чунин неъмат дорем.
Модар танҳо як бор дода мешавад. Агар ӯро аз даст додӣ, дигар ҳеҷ чиз наметавонад ҷойи ӯро бигирад. Пас, то вақте ки ҳаст, дӯсташ дор, эҳтиромаш кун ва дуояшро бигир. Зеро дуои модар — қудратмандтарин сипар дар баробари мушкилоти зиндагӣ аст.
Хулоса
Модар — рамзи меҳр, сабр ва фидокорист. Ӯ сарчашмаи муҳаббат ва зиндагист. Бе модар дунё рангу маънӣ надорад. Ҳар як инсон бояд дар дил ва амал муҳаббати модарро нигоҳ дорад. Агар модар дар паҳлуят бошад, ту хушбахттарин инсон ҳастӣ. Ва агар ӯ аз ин дунё рафтааст, номи ӯро бо эҳтиром ва дуо зинда нигоҳ дор.
[:]
